Paradoksalna zależność: języki bardziej zróżnicowane tam, gdzie mniej zróżnicowane geny
6 maja 2026, 07:31Ludzkie języki w niezwykłym stopniu różnią się między sobą. Jedne stawiają czasownik na początku zdania, inne na końcu, jeszcze inne w środku. Jedne posługują się tonami, inne nie. Jedne opisują „palec” i „dłoń” tym samym słowem, inne mają odrębne pojęcia. Dlaczego ta różnorodność jest tak nierównomiernie rozłożona na mapie świata? Dlaczego jedne regiony są prawdziwymi mozaikami językowymi, a w innych dominuje jeden wzorzec? Odpowiedź, jak pokazują badania opublikowane właśnie na łamach PNAS, tkwi w genetyce mieszkańców poszczególnych obszarów.
Lemur niebieskooki wyginie już wkrótce?
2 lutego 2015, 10:15Wg najnowszego studium, w najgorszym przypadku lemury niebieskookie (Eulemur flavifrons) wyginą w ciągu 13 lat. Warto przypomnieć, że do 2008 r. zwierzę to było uznawane za podgatunek lemura mokoka.
Niemcy zwróciły mieszkańcom Alaski artefakty pochodzące ze splądrowania pochówków
18 maja 2018, 07:16Po ustaleniu, że pochodziły one z plądrowania grobów, Niemcy zwróciły mieszkańcom Alaski 9 artefaktów.
Jaszczurka odkryta na talerzu
12 listopada 2010, 11:50Nie bez przesady można powiedzieć, że herpetolog Ngo Van Tri z Wietnamskiej Akademii Nauk i Technologii odkrył niewielką jaszczurkę Leiolepis ngovantrii na własnym talerzu. Zaskoczyło go, że wszystkie zwierzęta zgromadzone w restauracyjnym terrarium w prowincji Bà Rịa-Vũng Tàu wydają się bardzo podobne i są samicami. I rzeczywiście, okazało się, że zwierzę rozmnaża się wyłącznie przez dzieworództwo. Choć w delcie Mekongu jedzono je od niepamiętnych czasów, dopiero teraz rozpoznano w nim nowy gatunek i opisano.
Nie widzi, a mimo to wygrywa
26 marca 2012, 05:51Laghat to 9-letni włoski ogier, który już 19 razy triumfował w różnego rodzaju wyścigach. Nie byłoby w tym niczego dziwnego, gdyby nie fakt, że koń jest niewidomy. W takiej sytuacji trudno się dziwić, że dżokej Federico De Paola wierzy w szósty zmysł swojego pupila.
Paraliż jej nie ogranicza
3 czerwca 2008, 09:28Trzydziestosześcioletnia Hilary Lister z Dunkirk w hrabstwie Kent cierpi na tetraplegię, czyli paraliż czterokończynowy. Jest pierwszą na świecie osobą z tego typu porażeniem, która w 2005 r. przepłynęła samotnie Kanał La Manche. Teraz przygotowuje się do opłynięcia Wielkiej Brytanii na 6-metrowym jachcie Artemis 20.
Bobry wzorem do ulepszenia szkliwa
13 lutego 2015, 13:40Chociaż bobry nie myją zębów i nie piją fluorowanej wody i tak są dobrze chronione przed próchnicą. Zawdzięczają to wbudowanemu w szkliwo żelazu.
Bez symbiotycznych bakterii kleszcze nie przeżyłyby wyłącznie na krwi
1 czerwca 2018, 10:55Kleszcze mogą się żywić wyłącznie krwią dzięki symbiotycznym bakteriom, które zapewniają im niezbędne witaminy z grupy B.
Pomiar stawowego zużycia materiału
24 listopada 2010, 13:00Ferrografia jest od dawna stosowana do analizy olejów, smarów i płynów hydraulicznych. Próbkę umieszcza się w silnym polu magnetycznym. W ten sposób można np. odseparować cząstki pochodzące ze zużycia silników. Teraz naukowcy z Uniwersytetu w Tel Awiwie chcą zastosować zmodyfikowaną wersję tej metody – bioferrografię – do oceny stanu implantów ortopedycznych, skuteczności leków czy diagnozowania różnych chorób, np. nowotworów, na wczesnych etapach.
Empatia nie obejmuje przeciwników politycznych
3 kwietnia 2012, 12:15Próbując postawić się w czyjejś sytuacji, często stwierdzamy, że druga osoba czuje się tak jak my. Dotyczy to zwłaszcza nieprzyjemnych stanów wisceralnych, np. przejmującego zimna. Okazuje się jednak, że w takim rozumowaniu istnieją polityczne ograniczenia: ktoś reprezentujący przeciwną opcję, nie może się czuć tak samo...
